nl
HomeRaad van State bevestigt: gelijke beloning weegt zwaarder dan dispensatie
Analyse uitspraak 30 april 2025

Raad van State bevestigt: gelijke beloning weegt zwaarder dan dispensatie

Op 30 april 2025 oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State dat de minister van SZW terecht dispensatie weigerde van de algemeen verbindend verklaarde ABU-cao en SFU-cao. De uitspraak (ECLI:NL:RVS:2025:1974) bevat zes inzichten die direct raken aan het beloningsbeleid van werkgevers en uitzenders.

Laatste update: 9 april 2026 · Leestijd: 8 minuten

Kort antwoord

  • Gelijke beloning is het leidende motief bij algemeen verbindendverklaring. Dispensatie krijgen is zeer moeilijk.
  • Een eigen beloningssysteem is geen geldig argument om onder de cao uit te komen.
  • De bewijslast ligt volledig bij de werkgever, niet bij de minister.

Gelijke beloning als leidend beginsel

De twee meest ingrijpende oordelen van de Afdeling raken de kern: gelijke beloning is het doel van avv, en een afwijkend beloningssysteem volstaat niet als tegenargument.

Gelijke beloning is leidend motief bij avv

Dispensatie wordt niet snel verleend

  • De Afdeling bevestigt expliciet dat avv beoogt gelijke beloning in de sector te bewerkstelligen.
  • Dit is een zwaarwegend belang dat de minister mag laten meewegen bij afwijzing van dispensatie.
  • Het argument dat aanpassing 'te veel uitvoeringslasten' meebrengt werd expliciet verworpen.

Afwijkend beloningssysteem geen argument

Onmogelijkheid, niet complexiteit

  • DPA voerde aan dat haar beloningssysteem fundamenteel verschilt van de ABU-cao en SFU-cao.
  • De Afdeling wijst dit af: DPA heeft niet aannemelijk gemaakt dat aansluiting onmogelijk is.
  • Complexiteit, kosten of organisatorische last volstaan niet als zwaarwegend argument.

De tweetrapstoets: essentieel verschil is niet genoeg

De rechtbank had geoordeeld dat de minister onvoldoende motiveerde dat DPA niet essentieel verschilde van andere ondernemingen. De Afdeling corrigeert dit. Het Toetsingskader bevat twee afzonderlijke drempels.

1

Stap 1: Essentiële bedrijfsverschillen

De minister erkent dat DPA essentieel afwijkt van andere ondernemingen in de sector. Deze toets is geen geschilpunt. DPA komt door de eerste deur.

2

Stap 2: Zwaarwegende argumenten

De echte vraag is of er zwaarwegende argumenten zijn waardoor naleving van de cao redelijkerwijs niet gevergd kan worden. Dit is de toets waar DPA op strandt.

Bewijslast ligt bij de werkgever

De Afdeling verduidelijkt dat de minister geen eigen onderzoek hoeft te doen naar mogelijke motiveringen voor een dispensatieverzoek.

Het is aan de aanvrager om het verzoek te motiveren en te onderbouwen. De minister moet wel zelfstandig oordelen, betwistingen door cao-partijen meewegen en mag de aanvrager om nadere onderbouwing vragen. Een dun gemotiveerd dispensatieverzoek strandt snel.

Overgangstermijn en procesbelang

Het enige punt waarop DPA gedeeltelijk gelijk krijgt. Omdat DPA jarenlang dispensatie had gekregen, had de minister eenmalig een overgangstermijn moeten bieden waarbinnen DPA haar beloningssysteem kon aanpassen.

Het ontbreken van een overgangstermijn maakt de besluiten op dat punt onzorgvuldig.
Rechtszekerheid speelt een rol: een abrupte beleidswijziging kan niet zonder overgangsregeling wanneer een werkgever langdurig op dispensatie heeft mogen vertrouwen.
DPA/LBV verloren wel op het punt van de ABU-cao 2017-2019 omdat die periode reeds was verstreken. Procesbelang vervalt bij een verstreken cao-periode.

Wat betekent dit voor loontransparantie?

Deze uitspraak raakt het bredere speelveld van de loontransparantierichtlijn op meerdere fronten.

1

Gelijke beloning wettelijk verankerd als sectordoel

De Afdeling bevestigt dat gelijke beloning via avv een legitiem en zwaarwegend instrument is. Dit versterkt het narratief waarin ook de WGBMV past. Werkgevers kunnen zich niet eenvoudig onttrekken aan sectorale beloningskaders.

2

CAO-compliance wordt belangrijker

Cao-bindingen worden strikt gehandhaafd. Combineer dit met PTD-rapportage die structurele analyses vereist en cao-afwijkingen zichtbaar maakt, en er ontstaat een dubbele druk op uitzenders en inleners.

3

Uitzendsector onder juridische druk

De casus speelt in het hart van de uitzendbranche (ABU/SFU). WAADI art. 12b en WGBMV-verplichtingen staan niet los van cao-verplichtingen.

4

Bewijslast ligt overal bij de werkgever

Dit resoneert met de bewijslastomkering onder de WGBMV. In beide regimes geldt dat werkgevers zelf moeten aantonen dat hun beloningsbeleid deugt.

5

Eigen beloningssysteem biedt geen vluchtroute

Werkgevers die menen dat hun unieke functiehuis hen vrijwaart van sectorale normen krijgen een duidelijk signaal. Gestructureerde, methodische functiewaardering is nodig, geen maatwerk dat zich onttrekt aan toetsing.

Bronnen

  • [1]Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak, 30 april 2025, ECLI:NL:RVS:2025:1974 (DPA Group N.V. en LBV / minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid), zaaknr. 202201104/1/A3.

Dit artikel is een juridische analyse en geen juridisch advies. Raadpleeg een specialist voor uw specifieke situatie.

Veelgestelde vragen

Wat is dispensatie van een algemeen verbindend verklaarde cao?

Dispensatie is een ontheffing waardoor een werkgever niet gebonden is aan een cao die door de minister voor de hele sector verplicht is gesteld. De minister toetst of er essentiële bedrijfsverschillen zijn én of er zwaarwegende argumenten bestaan waardoor naleving redelijkerwijs niet gevergd kan worden.

Kan een werkgever met een eigen beloningssysteem dispensatie krijgen?

Dat is zeer moeilijk. De Raad van State oordeelde in 2025 dat een afwijkend beloningssysteem op zichzelf geen zwaarwegend argument is. De werkgever moet aantonen dat aansluiting bij het cao-systeem feitelijk onmogelijk is, niet slechts complex of kostbaar.

Wat betekent de uitspraak ECLI:NL:RVS:2025:1974 voor uitzendorganisaties?

De uitspraak bevestigt dat gelijke beloning het leidende doel is van algemeen verbindendverklaring in de uitzendsector. Uitzendorganisaties die afwijken van de ABU-cao of SFU-cao kunnen niet rekenen op dispensatie tenzij ze aantonen dat naleving onmogelijk is. Gecombineerd met de aankomende loontransparantierichtlijn betekent dit dat cao-compliance steeds belangrijker wordt.

Gerelateerde artikelen

Van cao-compliance naar loontransparantie

Wil je weten hoe cao-verplichtingen en de loontransparantierichtlijn in jouw organisatie samenkomen?